|
Kobieta w ciąży jest odpowiedzialna nie tylko za swoje własne zdrowie, ale również za zdrowie swojego dziecka. Większość kobiet planując ciążę, lub dowiadując się, że są w ciąży, stara się zupełnie zmienić codzienne życie, aby stworzyć jak najlepsze warunki dla rozwoju dziecka. Przygotowania dotyczą głównie spraw materialnych, nieodzownych zakupów, żeby móc przyjąć dziecko, ale równocześnie, co właściwie jest znacznie bardziej istotne - zadbania o zdrowy rozwój potomka.
Palenie papierosów (również bierne palenie) podobnie jak spożywanie alkoholu, stanowi ogromne ryzyko uszkodzenia płodu. Istnieje szereg zagrożeń spowodowanych wpływem dymu tytoniowego w trakcie ciąży zarówno na dziecko jak i na matkę.
Dziecko narażone zostaje na alergię oraz astmę, co sprawia, że jeszcze przed urodzeniem zostaje obarczone koniecznością długoletniego leczenia. Niestety palenie papierosów przez matkę przyczynia się do rozwoju chorób nowotworowych u dziecka, które w konsekwencji prowadzą do zgonu. Bardzo duże niebezpieczeństwo związane jest z powstawaniem wad wrodzonych u dziecka. Wady wrodzone, to wszelkiego rodzaju różnice w budowie ciała, odbiegające od prawidłowości. Część z wad wrodzonych ma niewielki wpływ na funkcjonowanie dziecka, ale niektóre mogą być na tyle poważne, że doprowadzą do śmierci po narodzinach. Obserwuje się także tzw. "zespół nagłej śmierci niemowląt" (SIDS, nagła śmierć łóżeczkowa). Jest to zjawisko, które generuje ogromny żal i wyrzuty sumienia wśród rodziców. Zawsze w opisie ryzyka SIDS, uwzględnione jest palenie papierosów przez kobietę ciężarną! Jeśli dziecko mimo wszystko narodzi się zdrowe, to i tak jest obarczone większym ryzykiem rozwoju chorób układu oddechowego i zaburzeń z zachowaniu, w późniejszych latach.
Matka paląc papierosy pogłębia odczuwanie dolegliwości związanych z ciążą, ale także zwiększa ryzyko utraty dziecka. Może dochodzić do krwawienia podczas ciąży lub nawet poronień. Ponadto zanotowano przypadki ciąży pozamacicznej spowodowanej paleniem papierosów. Innym zagrożeniem dla zdrowia matki jest przedwczesne oddzielenie się łożyska lub pęknięcie błon płodowych. Również sam poród może zostać przyspieszony. Kolejnym znaczącym zagrożeniem jest obumarcie płodu w łonie matki.
Decyzja o zajściu w ciążę powinna być równoznaczna z zaprzestaniem palenia papierosów. Ryzyko palenia w ciąży jest na tyle wysokie, że nie ma najmniejszych podstaw do akceptacji palących ciężarnych.
Zaprzestanie palenia jest sporym wyzwaniem. Należy jednak pamiętać, iż łatwiej jest odstawić nałóg przed zajściem w ciążę, gdyż nie ma wówczas przeciwwskazań do stosowania preparatów wspomagających . Postanowienie o zaprzestaniu palenia w trakcie ciąży powinno być bardzo silne. Ze względu na stan kobiety, podstawową i zarazem najbardziej polecaną formą rzucenia palenia jest psychoterapia poznawczo – behawioralna. Terapia ta pomaga ustalić przyczynę zachowań i emocji towarzyszącą paleniu papierosów i dąży do uzmysłowienia potrzeby zaprzestania palenia. Kolejnym krokiem, w przypadku gdy psychoterapia jest nieskuteczna, jest NTZ – czyli nikotynowa terapia zastępcza. Problemem jest fakt, że pacjentką jest kobieta w ciąży i należy rozważyć w jakim stopniu naraża się ją wraz z dzieckiem na niekorzystny wpływ nikotyny. Ta forma leczenia nie jest zalecana w ciąży, lecz stanowi pewnego rodzaju ostateczność. Korzyści jakie wynikają ze stosowania NTZ w porównaniu z dalszym paleniem, polegają na zniwelowaniu wpływu toksycznych substancji zawartych w dymie papierosowym, ograniczając się do obecności tylko nikotyny. Stosowanie NTZ wiąże się z koniecznością stałej kontroli lekarskiej i odmiennego od typowego, schematu dawkowania.
|